90 mld euro dla Ukrainy, Mercosur w zawieszeniu. Kulisy szczytu UE

Doradca prezydenta Karola Nawrockiego ds. europejskich, Jacek Saryusz-Wolski, w rozmowie z Radiem Wnet komentuje nocny szczyt UE, nowy pakiet pomocy dla Ukrainy, batalię o Mercosur oraz wyrok TSUE dotyczący polskiego Trybunału Konstytucyjnego. W jego ocenie Bruksela sięga po „finansową ekwilibrystykę”, Niemcy próbują szantażu budżetowego, a Unia wkracza w fazę budowy superpaństwa kosztem suwerenności państw członkowskich.

Posłuchaj całej rozmowy:

90 mld euro dla Ukrainy: „finansowa ekwilibrystyka” w Brukseli

Szczyt Unii Europejskiej zakończył się o trzeciej nad ranem po piętnastu godzinach obrad. Pierwotny plan zakładał sięgnięcie po zamrożone rosyjskie aktywa jako zabezpieczenie gigantycznej pożyczki dla Ukrainy.

Z porządku obrad spadła propozycja, żeby użyć rosyjskich depozytów finansowych, głównie w Belgii, jako zabezpieczenia pożyczki prawie 200-miliardowej dla Ukrainy. Ten pomysł upadł przez sprzeciw Belgii

— relacjonuje Jacek Saryusz-Wolski.

Po odrzuceniu tego wariantu przywódcy przeszli do „planu B”: Unia sama ma pożyczyć na rynkach 90 miliardów euro na lata 2026–2027.

24 kraje zadłużają się na 90 miliardów. Trzy — Węgry, Słowacja i Czechy — nie biorą udziału w operacji. Dokonano absolutnej ekwilibrystyki prawnej: formalnie wymagana była jednomyślność, ale tak to skonstruowano, by ich sprzeciw ominąć

— tłumaczy.

Celem pakietu jest zapewnienie Ukrainie środków na funkcjonowanie i dalszą obronę przez kolejne dwa lata. Doradca prezydenta podkreśla, że to „dobra wiadomość” z punktu widzenia Kijowa i jeden z kluczowych tematów rozmów Wołodymyra Zełenskiego z Karolem Nawrockim.

Mercosur: porażka Merca, bitwa wygrana – wojna otwarta

Drugim wielkim sporem na szczycie była umowa handlowa UE–Mercosur. Jak mówi Saryusz-Wolski, kanclerz Niemiec Olaf Merz szczególnie zabiegał o jej podpisanie.

Umowy z Mercosurem nie będzie podpisanej w tę sobotę. Sprawa została odroczona. To porażka Merca. Pytanie, czy dla nas to wygrana bitwa, a wojna dopiero przed nami

— ocenia.

Zablokowanie umowy było możliwe dzięki frontalnemu sprzeciwowi Francji, do której ostatecznie dołączyła Ursula von der Leyen. Po stronie przeciwników Mercosuru stoi również Polska.

W froncie antymerkosurowym są Polska, Francja, Włochy, Irlandia, Austria i Węgry. To wystarcza, żeby zbudować mniejszość blokującą

— przypomina.

Niepokój Saryusza-Wolskiego budzą słowa Donalda Tuska z Brukseli, że „umowa z Mercosurem jest zasadniczo bezpieczna dla rolników”.

To wygląda jak całkowita zmiana frontu. Gdyby Polska odstąpiła od sprzeciwu, cała konstrukcja mniejszości blokującej się wali. A przecież inną obietnicę Tusk składał prezydentowi Nawrockiemu na Radzie Gabinetowej

— podkreśla.

Długi, odsetki i szantaż budżetem

Zdaniem doradcy prezydenta Unia wchodzi w fazę niebezpiecznego zadłużenia: wisi nad nią już ok. 800 mld euro długu po-covidowego i ok. 150 mld z funduszu SAFE.

Unia się tym dusi. Te pieniądze są pożyczone, wszyscy będziemy je spłacać. Odsetki, kiedy zaciągano dług, były niskie, dziś są bardzo wysokie. Budżet unijny pęka w szwach

— mówi.

Na tym tle pojawia się — jak określa Saryusz-Wolski — „brutalny szantaż” ze strony Berlina: powiązanie Mercosuru z negocjacjami nowego wieloletniego budżetu UE.

Kanclerz Merz szantażuje przeciwników Mercosuru. Mówi: jeśli nie zgodzicie się na tę umowę, zagrożony będzie budżet, bo Niemcy będą miały kłopot z wpłatą swojej składki. To próba połączenia dwóch odrębnych spraw — Mercosuru i budżetu – i wywarcia presji na innych

— ocenia.

W nowym budżecie, jak dodaje, mówi się o cięciach rzędu 30% w środkach na politykę spójności i 30% w rolnictwie. Całość miałaby zostać spięta mechanizmem warunkowości znanym z KPO: uzależnieniem wypłat od „praworządności” i realizacji kamieni milowych.

To narzędzie dyscyplinowania, a właściwie szantażowania państw członkowskich, dokładnie tak, jak widzieliśmy w sporze o polskie KPO

— przestrzega.

TSUE i polski Trybunał Konstytucyjny: „koniec suwerenności”

Saryusz-Wolski odnosi się także do wyroku Trybunału Sprawiedliwości UE w sprawie polskiego Trybunału Konstytucyjnego. W jego ocenie skutki tego orzeczenia są fundamentalne.

Jeżeli TSUE miałby rację i realną moc w tym, co orzekł, oznaczałoby to koniec suwerenności Polski. Trybunał Sprawiedliwości de facto odmawia polskiemu Trybunałowi Konstytucyjnemu głosu stanowiącego. To jest przekroczenie Rubikonu

— mówi.

Jak podkreśla, mamy do czynienia z nową fazą integracji:

Proces centralizacji Unii, marszu w stronę superpaństwa, wchodzi w wyższą fazę, którą nazywam etatyzacją Unii Europejskiej. Jeżeli Unia stanie się państwem, państwa członkowskie przestaną być prawdziwymi państwami

— podsumowuje Jacek Saryusz-Wolski.

/ad