Top bar
Reklama
Włącz radio Aktualny Poranek Wspieraj WNET Szukaj

Stulecie orędzia Thomasa Woodrow Wilsona. O kulisach tego ważnego dla Polski wydarzenia opowiada Krzysztof Jabłonka

Pierwsza strona San Luis Obispo Daily Telegram z 6 października 1918 roku. Źródło: Wikimedia Commons

Wkład prezydenta Stanów Zjednoczonych w niepodległość Polski jest niebanalny. Jest takie stare powiedzenie, że jak się buduje most, to najważniejsze jest w nim to, czego nie widać.

Audycji Krzysztofa Jabłonki można słuchać na żywo w każdą środę o godzinie 17.

 

14. punktów orędzia Thomasa Woodrow Wilsona:

  1. Porozumienia pokojowe będą jawnie zawierane, nie będzie już porozumień tajnych. Dyplomacja ma działać jawnie i publicznie.
  2. Całkowita wolność żeglugi na morzach, poza wodami terytorialnymi, zarówno w czasie pokoju, jak i w czasie wojny, poza przypadkami, kiedy morza te będą zamknięte całkowicie lub częściowo przez działania międzynarodowe, mające na celu wykonanie międzynarodowych porozumień.
  3. Zniesienie barier gospodarczych i ustalenie warunków handlu równych dla wszystkich narodów akceptujących pokój i stowarzyszonych dla jego utrzymania.
  4. Wzajemna wymiana wystarczających gwarancji, tak aby zbrojenia narodowe zostały zredukowane do minimum.
  5. Rozstrzygnięcie sporów kolonialnych w atmosferze swobodnej, otwartej i całkowicie bezstronnej, ale przestrzegając zasady, że interesy ludności zainteresowanej mają równą wagę co interesy Rządów.
  6. Ewakuacja wszystkich rosyjskich terytoriów i uregulowanie stosunków z Rosją, Rosja ma prawo do samookreślenia swojego ustroju politycznego.
  7. Belgia musi być ewakuowana i stać się w pełni suwerennym krajem.
  8. Terytorium francuskie zostanie uwolnione i odbudowane. Alzacja i Lotaryngia mają powrócić do Francji.
  9. Korekta granicy włoskiej, wzdłuż linii narodowościowej.
  10. Stworzenie możliwości autonomicznego rozwoju narodom Austro-Węgier.
  11. Rumunia, Serbia i Czarnogóra odzyskają utracone w czasie wojny terytoria, Serbii zostanie przyznany wolny dostęp do morza, stosunki między różnymi państwami bałkańskimi muszą być oparte na przyjacielskich porozumieniach, uwzględniających linie podziału wspólnot i narodowości.
  12. Ludności tureckiej Imperium Osmańskiego zapewniona zostanie suwerenność i bezpieczeństwo, innym narodom zamieszkującym Imperium przysługuje prawo do bezpieczeństwa i rozwoju, oraz autonomia. Dardanele zostaną otwarte dla okrętów i statków handlowych, zabezpieczone gwarancją międzynarodową.
  13. Stworzenie niepodległego państwa polskiego na terytoriach zamieszkanych przez ludność bezsprzecznie polską, z wolnym dostępem do morza, niepodległością polityczną, gospodarczą, integralność terytoriów tego państwa powinna być zagwarantowana przez konwencję międzynarodową.
  14. Stworzenie Ligi Narodów, której celem będzie zapewnienie gwarancji niepodległości politycznej oraz integralności terytorialnej wszystkich państw.

Zobacz także:


 

Republikanie komentują


Facebook